Ερημοποίηση: Τι είναι, πώς δημιουργείται και ποια είναι τα συμπτώματά της. Ποιες περιοχές της Ελλάδας κινδυνεύουν από ερημοποίηση; Aντιμετώπιση του φαινομένου.

….......................

Η ερημοποίηση είναι ένα παγκόσμιο περιβαλλοντικό πρόβλημα και ορίζεται ως η υποβάθμιση του εδάφους και του περιβάλλοντος στις ξηροθερμικές και ύφυγρες περιοχές . Δηλαδή η μετατροπή της γης (από κάποιο παραγωγικό επίπεδο) σε συνθήκες που θυμίζουν έρημο.

Η ερημοποίηση προκαλείται είτε από τη μεμονωμένη δράση είτε από την αλληλεπίδραση εδαφικών, κλιματικών και ανθρωπογενών παραγόντων όπως η εντατική καλλιέργεια, η υπερβόσκηση, η αποψίλωση των δασών, η σοβαρή διάβρωση του εδάφους, η ανεπαρκής αποστράγγιση αρδευόμενης γης και κατάχρηση των παροχών νερού και η συσσώρευση αλάτων.

Τα κύρια συμπτώματα ερημοποίησης είναι:

• Η υποχώρηση της στάθμης του υπόγειου νερού
• Η αλμύρινση εδαφών και εδαφικού νερού κοντά στην επιφάνεια.
• Η μείωση της έκτασης των επιφανειακών νερών στα υδρορεύματα, λιμνοδεξαμενές και λίμνες.
• Όχι φυσιολογικοί υψηλοί ρυθμοί διάβρωσης εδάφους.
• Βλάβες στην γηγενή βλάστηση

Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι το 35% του ελλαδικού χώρου αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο ερημοποίησης. Περιοχές υψηλού κινδύνου είναι τα νησιά του Αιγαίου, ένα μέρος της Θεσσαλίας,η Ανατολική Στερεά Ελλάδα, η Ανατολική Πελοπόννησος, η Κρήτη καθώς και άλλες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Για την αντιμετώπιση του φαινομένου θα πρέπει να υπάρξει η χάραξη μίας συντονισμένης εθνικής πολιτικής, η οποία θα προβλέπει:

• Εφαρμογή ορθολογικών τεχνικών διαχείρισης πεδίου για να προστατευθεί η γη από την υπερβόσκηση και μέτρων συντήρησης σε γεωργικές γαίες για να προστατευθούν οι εδαφικοί πόροι.
• Χρήση της κατάλληλης τεχνολογίας για να αυξηθεί η παραγωγή συγκομιδής που επιτρέπει στις φτωχότερες γαίες να επιστρέψουν σε λιγότερο εντατικές χρήσεις γης,
• Αυξανόμενες προσπάθειες αποκατάστασης γης μέσω της διαχείρισης της βλάστησης, της σταθεροποίησης των αμμοθινών και του ελέγχου της διάβρωσης του εδάφους.
• Προστασία των δασών από πυρκαγιές και καταστροφικές εκχερσώσεις, και έγκαιρη αποκατάσταση της καταστρεφόμενης από τις πυρκαγιές δασικής βλάστησης
• Προστασία των υδατικών πόρων από την υπερκατανάλωση και τη ρύπανση.
• Ενίσχυση της έρευνας, ανταλλαγής πληροφοριών και εκπαίδευσης, και οργάνωση μηχανισμών παρακολούθησης με την επιλογή κατάλληλων δεικτών